Müzik, öyle bir sanat ki zaman ve mekânı altüst etme konusunda diğer sanatlardan farklı işliyor. Mesela lisede aşıkken dinlediğiniz bir şarkı, dünyanın başka bir yerinde bir restoranda çalarken sizi gençlik zamanlarınıza götürebilir. Veya kaybettiğiniz bir dostunuzla anısını paylaştığınız bir şarkı radyoda ansızın çalmaya başladığında ağlamaya başlayabilirsiniz. Bu sebepten ötürü her şarkı için ayrı bir yazı yazılabilir. Herkes farklı şarkılarla farklı duygulanımlar yaşıyor. Fakat sosyal medya, özellikle Instagram ve Tiktok, bu duygulanımları ve insanların müzikle olan bağını etkiliyor. Buna birçok şarkı örnek gösterilebilecek olsa da bu yazıda The Stranglers’ın Golden Brown şarkısı üzerinden ilerleyeceğiz.
Golden Brown, 1982 yılında çıktığında UK Singles Chart sıralamasında ikinci olmuştu. Dolayısıyla, zamanına göre viral olmuş bir parça. Bu şarkıda cezbedici olan elementlerden biri şüphesiz ritimdir. Vals ritminde (3/4) olan bu şarkı enstrümanlarla 6/8 ve 7/8’lik ölçülerle 13 vuruşa tamamlanıyor. Buna ek olarak, şarkıda kullanılan klavye partisyonları ise şarkıya uhrevi bir boyut kazandırıyor ki şarkının bizi bilinmeyen ve tahmin edemeyeceğimiz dünyalara götürmesi müziğin gücünden kaynaklanıyor. Şarkının klibinde de grup Mısır’a giden kaşifler olarak sunuluyor ve bu da şarkının bizi farklı yerlere götürmesiyle uyuşuyor. Bu şarkının başka yorumlamaları mevcut ve bunlar arasında Cage The Elephant’ın versiyonu en popüler olanı.
Bu şarkının popülerleşmesi söz konusu olduğunda Instagram ve Tiktok’un etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Özellikle farklı manzaralar gösteren projeksiyon cihazlarının reklamı yapılırken bu şarkı kullanılıyor. Şarkı hızlıca bir akımın parçası oldu ancak bu kısa videoların bazılarında şarkının orijinal sesinden daha pes ve daha yavaş olduğunu duyabilirsiniz. Şarkıların bu versiyonlarına ‘‘slowed&reverb’’ deniyor. ‘‘Reverb’’ dediğimiz efekt ise müzikte sesin yankılanması demek. Reverb efekti aynı zamanda sesin derinliğini ve hacmini arttırıyor. Reverb efekti dinleyicileri cezbeden bir atmosfer oluştursa da sesin pesleştirilmesi ve yavaşlatılması şarkının etkisini değiştiriyor. Oysaki Golden Brown şarkısını olduğu gibi koyan sosyal medya kullanıcıları da var. Bu noktada aslında bir şarkının sosyal medyada kullanımının değişmesiyle nasıl abartılabileceğini gözlemlemiş oluyoruz.
Bu abartılma sadece Golden Brown şarkısı için geçerli değil. Rammstein’ın Sonne parçasının Slowed&Reverb versiyonu kilise ve katedrallerin dıştan çekimlerini gösteren videolarda, özellikle Köln’deki Kölner Dom (Köln Katedrali) için yapılan videolarda kullanılıyor. Bu bir akıma dönüşünce bu şarkı sadece kilise ve katedraller için değil, başka mekanlar için de kullanılıyor. Bunlardan birine örnek vermek gerekirse Kızılay metrodan çıkarken karşınıza çıkan bina oldukça popüler oldu. İşte bu da bir abartının göstergesi olarak ele alınabilir. Çünkü Kızılay metrodan çıkarken gördüğümüz bina mimari açıdan kilise ve katedrallerden oldukça farklı. Sonne şarkısının bulunduğu o videolardaki kilise ve katedraller mimarlık tarihi bakımından önemli sayılan yapılar. Bu şarkıyı koymanın amacı karşıdaki binayı yüceltmekse o zaman hangi yapıyı yücelttiğimize dikkat etmeliyiz. Elbette ki sosyal medyada bir diğer amaç dalga geçmek olsa da bu akım bir şarkının ve bir yapının nasıl abartılabileceğini gösteriyor.
Golden Brown şarkısının kullanıldığı başka videolar arasında çift/sevgili videoları da var. Böyle olduğunda asıl sorgulamamız gereken mevzu bir şarkının sosyal medyada işlevinin ne olduğu oluyor. Farklı temalara sahip videolarda aynı şarkı kullanıldığında kullanıcının tepkisi bir hayli değişiyor veya kullanıcı tepkisiz kalıyor olmalı. Bundan dolayı da şarkının orijinalinin etkisi yitip gidiyor. O şarkıyı bir yerde duyduğunuzda, belki de şarkının size asıl hissettirmesi gereken duyguyu hissedemeyeceksiniz. O yüzden sosyal medyanın şarkıları nasıl abarttığına ve bu abartıdan etkilenmemeye dikkat edilmeli. Aksi takdirde, şarkıların anlamı değişmeye ve hissiyatı kaybolmaya devam edecek.